آخرین مقالات

خانه » پروژه دانشجویی » محیط زیست و بهداشت » دانلود پروژه بررسی حقوقی زیست محیطی پارک های ملی ایران و ارائه یک چارچوب حقوقی متناسب برای مدیریت آنها

دانلود پروژه بررسی حقوقی زیست محیطی پارک های ملی ایران و ارائه یک چارچوب حقوقی متناسب برای مدیریت آنها

فهرست مطالب

چکیده

پیشگفتار (هدف، پیشینة، روش کار و تحقیق)

فصل اول : کلیات

۱ـ۱ مفهوم پارک ملی

۱ـ۱ـ۱ـ تعاریف جهانی درباره پارک ملی

۱ـ۲ـ تاریخچه پارک های ملی

۱ـ۲ـ۱ـ تاریخچه پارک ملی در جهان

۱ـ۲ـ۲ـ تاریخچه پارک ملی در ایران

۱ـ۳ ـ ارزش های پارک ملی

۱ـ۳ـ۱ـ ضرورت حفاظت از پارک های ملی

۱ـ۳ـ۲ـ تدابیر حفاظت از پارک های ملی در عرصه بین المللی

۱ـ۴ـ بررسی وضعیت موجود در پارک های ملی ایران

۱ـ۴ـ۱ـ تعداد و مساحت

۱ـ۴ـ۲ـ موقعیت جغرافیایی

۱ـ۴ـ۳ـ پوشش گیاهی و حیات وحش جانوری

۱ـ۴ـ۴ روند تخریب

فصل دوم: نظام مدیریت در پارک های ملی

۲ـ۱ـ مدیریت جهانی در مورد پارک های ملی

۲ـ۱ـ۱ـ  طبقه بندی اتحادیه بین المللی حفاظت IUNC

2ـ۱ـ۲ـ مدیریت گردشگری و تفرج در پارک های ملی

۲ـ۱ـ۳ـ مدیریت حفاظت از جوامع طبیعی و گونه های وحش

۲ـ ۲ـ مدیریت ایران در مورد پارک های ملی

۲ـ۲ـ۱ـ زون بندی پارک های ملی

۲ـ۲ـ۲ـ همکاری با نهادهای بین المللی در زمینه حفاظت از پارک های ملی

۲ـ۲ـ۳ـ صغف های اجرایی مدیریت

فصل سوم: مبانی و ارزیابی قوانین و مقررات ایران دربارة پارک های ملی

۳ـ۱ـ پیشینة قانون گذاری ایران در مورد پارک های ملی

۳ـ۲ـ بررسی قوانین و مقررات مربوط به پارک های ملی ایران

۳ـ۲ـ۱ـ قوانین و مقررات مربوط به تعیین پارک ملی

۳ـ۲ـ۱ـ۱ـ قانون شکار صید

۳ـ۲ـ۱ـ۲ـ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست

۳ـ۲ـ۱ـ۳ـ آئین نامه اجرایی قانون حفاظت از پارک های ملی

۳ـ۲ـ۲ـ قوانین و مقررات مربوط به مدیریت و حفاظت از پارک های ملی

۳ـ۲ـ۲ـ۱ـ قوانین و مقررات مربوط به پارک های ملی دارای مواد معدنی قابل استخراج

۳ـ۲ـ۲ـ۲ـ قوانین و مقررات مربوط به حفظ و مدیریت پوشش گیاهی و حیات وحش جانوری در پارک های ملی

۳ـ۲ـ۲ـ۳ـ قوانین و مقررات مربوط به سایر استفاده ها از پارک های ملی

۳ـ۲ـ۳ـ قوانین و مقررات کیفری مربوط به پارک های ملی ایران

فصل چهارم: جمع بندی مشکلات و ارائه مدیریت مطلوب برای حفاظت از پارک های ملی ایران بر اساس چارچوب حقوقی متناسب

۴ـ۱ـ مشکلات موجود پیرامون مدیریت پارک های ملی

۴ـ۲ـ مشکلات موجود پیرامون قوانین و مقررات پارک های ملی

۴ـ۲ـ۱ـ نقص قوانین و مقررات

۴ـ۲ـ۲ـ کمبود قوانین و مقررات

۴ـ۳ـ تدابیر حفاظت برای مدیریت مطلوب تر از پارک های ملی ایران

۴ـ۴ـ ارائه راهکار مدیریتی با استفاده از قوانین و مقررات

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

۵ـ۱ـ نتیجه گیری

۵ـ۲ـ پیشنهادها

چکیده

انهدام و تخریب مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست ایران به ویژه پارک های ملی می بایست از جنبه های گوناگون مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در این پایان نامه به بررسی موضوع یاد شده از دیدگاه زیست محیطی و قوانین و مقررات مبادرت شده است. در همین راستا ارزیابی اقدامات مخرب و آلاینده و پاسخ های قانونی مربوط که در قوانین و مقررات ایران پیش بینی شده است همراه با چگونگی اثر بخش و موثر بودن یا نبودن آنها در راستای جلوگیری از تخریب و انهدام و وقوع جرایم زیست محیطی مربوط به از بین بردن پارک های ملی از مواردی است که در این تحقیق مطرح می گردد.

بدیهی است که برای رسیدن به نتایج یاد شده، شناخت پارک های ملی از لحاظ زیست محیطی و چگونگی پیدایش آنها ضروری خواهد بود. بنابراین در فصل اول این پایان نامه درباره موضوعات مختلف پیرامون پارک های ملی از قبیل تاریخچه، چگونگی شکل گیری، ابعاد، بررسی زیست محیطی پارک های ملی ایران، ارزش های حفاظتی این مناطق سخن به میان آمده است.

در فصل دوم برای حفاظت بیشتر و بهتر  از پارک های ملی، مدیریت پارک های ملی در ایران و جهان مورد بررسی قرار گرفته است. بدیهی است که پارک ملی تنها در صورت داشتن یک مدیریت مطلوب و کار آمده است که می تواند ارزشهای اکولوژیکی، فرهنگی و معنوی خود را حفظ نماید و یک مدیر خوب هم در صورتی می تواند به یک مدیریت بهینه برای ادارة پارک های ملی دست یابد که هم ابزارهای اجرایی لازم را در دست داشته باشد و هم چارچوب قانونی متناسبی برای حفظ و نگهداری آن وجود داشته باشد. لذا در فصل سوم این پایان نامه با تقسیم بندی قوانین و مقررات پارک ملی به بررسی آن پرداخته شده است.

در فصل چهارم با توجه به اصول مدیریت مطلوب در پارک های ملی و صغف های موجود در مدیریت این مناطق در ایران یک چارچوب متناسب حقوقی برای مدیریت مطلوب تر پارک های ملی ارائه گردیده است.

در هر حال برای ارتقاء مدیریت بهینه و حفظ و نگهداری پارک های ملی ایجاد قوانین و مقررات کار آمدتر و همگام با قوانین جهانی و اجرای آن توسط مسئولین و آشنایی مردم باارزش های پارک ملی امری ضروری به نظر می رسد که همت و تلاش تمامی اقشار جامعه را طلب می نماید.

پیشگفتار

از زمان احداث نخستین منطقه حفاظت شده جهان به عنوان پارک ملی بیش از صد و بیست سال می گذرد. امروزه پارک های ملی به عنوان یکی از مفیدترین اشکال بهره وری پایدار و چند جانبه از سرزمین شناخته می شوند. «نگهداری فرآیندهای اکولوژیک اساسی و سیستم های حیات بخش، حفظ حوضه آبخیزها، حفاظت از تنوع ژنتیکی، نگهداری از زیست گاههای حیات وحش، رویش گاههای گیاهی به ویژه گونه های گیاهی و جانوری بومی کمیاب در خطر تهدید یا انقراض، حفظ تنوع زیستی محیط های آبی و خشکی، حفظ میراث های طبیعی، تأمین شرایط لازم برای بهره برداری پایدار جوامع، آموزشی، پژوهشی، توریسم و تفریح از عادی ترین فوایدی است که مناطق تحت حفاظت به ویژه پارک های ملی در صورت مدیریت مطلوب به جامعه عرضه می کنند».

اگر چه مناطق تحت حفاظت در رقابت با سایر استفاده های ممکن از سرزمین آشکارا برتری دارند و بارها آن را به اثبات رسانده اند؛ معهذا آنها اغلب در خطر تهدید استفاده های فیزیکی دارند در حالی که ارزش های مادی و ملموس این مناطق در برابر ارزش های کیفی و خدمات بی شمار آنها بسیار نا چیز است جوامع انسانی تا دست یابی به درک صحیح و روشنی از ارزش های غیر قابل جانشین پارک ها آن گونه که سزوار و شایسته آن هستند هنوز در نیمه راه قرار دارند [مجنونیان، هنریک].

در حقوق داخلی کشورها مانند ایران، قوانین و مقررات متعددی دراین باره وضع گردیده و از سوی نهادهای مسئول به مورد اجرا گذاشته شده است. علی رغم تلاش های زیادی که در زمینه حمایت از محیط زیست صورت گرفته است، اما همواره آلوده کردن و تخریب آن همچنان ادامه دارد که بدون تردید یکی از مهم ترین این دلایل فقدان حمایت «کیفری» از محیط زیست در عرصه بین المللی و نیز نقص میزان و چگونگی این حمایت در حقوق داخلی کشورهایی مانند ایران بوده است. به دلیل وجود اشکالاتی که در زمینه های مختلف جرم انگاری، تعیین پاسخ های کیفری مناسب ، اعمال پاسخ های کیفری متناسب با جرم و مؤثر، فقدان برنامه نظارتی اجرایی و آموزش دقیق مفید و گسترده روند تخریب و از بین رفتن پارک های ملی با وجود برخی از قوانین و مقررات مربوط به آنها هم چنان ادامه دارد.

هدف تحقیقچ

هدف از نگارش این پایان نامه بررسی وضعیت زیست محیطی آسیب پذیر و در معرض تخریب پارک های ملی کشور و ضرورت دست یابی به یک چارچوب مستحکم حقوقی برای حفاظت آنها می باشد. هر چند در حال حاضر ابزارهای حمایت حقوقی در مقابل تخریب پارک های ملی وجود دارند ولی ضرورت تدوین یک نظام متناسب حقوقی بیش از پیش احساس می گردد. در این پایان نامه سعی گردیده است با انجام بررسی لازم در خصوص تغییر و انهدام تخریب پارک های ملی در قلمرو حقوق و مقررات قانونی ایران و ارائه یک چارچوب متناسب حقوقی علاوه بر بیان مفید و مطلوب بودن یا نبودن مقررات کنونی و اقدامات صورت پذیرفته پیشنهادات و راه کارهای حقوقی و مدیریتی در جهت بسته شرایط فصلی ارائه گردیده است.

پیشینة تحقیق

با در نظر گرفتن جدید بودن رشته حقوق محیط زیست نگارش پایان نامه ای نظیر پایان نامه موجود در ارتباط با بررسی مناطق مورد حفاظت سازمان محیط زیست ایران به ویژه پارک های ملی و ارائه یک چارچوب حقوقی متناسب و کامل برای مدیریت آنها می تواند حاوی پژوهشی نوین باشد. هر چند این مسأله به معنای فقدان اقدامات پژوهشی در این باره در گذشته نخواهد بود. تخریب مناطق مورد حفاظت سازمان در کتاب ها و مجلات گوناگون از لحاظ محیطی زیست محیطی مورد بررسی قرار گرفته است و بدون تردید قوانین و مقررات حقوقی کشور و بررسی آنها منبع اساسی این پایان نامه خواهد بود. لیکن با توجه به این موضوع که این پایان نامه به دنبال ارائه یک چارچوب حقوقی متناسب برای مدیریت پارک های ملی ایران، نمی توان از منابع موجود را به عنوان یک سابقة پژوهشی نام برد.

روش کار و تحقیق:

روش کار و تحقیق در این پروژه شامل سه گروه است:

الف ـ مطالعات کتابخانه ای؛

ب ـ جستجوی اینترنتی؛

ج ـ مصاحبه حضوری؛

الف ـ مطالعات کتابخانه ای: در خصوص فعالیت های انجام شده در زمینه تکمیل پروژه تحت عنوان بررسی حقوقی ـ زیست محیطی پارک های ملی ایران و ارائه یک چارچوب متاسب حقوقی برای مدیریت آنها روش تحقیق به صورت کتابخانه ای و مراجعه به استاد راهنما و اساتید مشاوردر جهت بکار گیری راهنماییهای ایشان در خصوص تکمیل پروژه می باشد. مطالعات کتابخانه ای عمدتاً از طریق مراجعه به کتابخانه سازمان محیط زیست انجام گرفت و کتاب هایی از زمینه پارک های ملی، مناطق تفرجگاهی ایران، قوانین و مقررات محیط زیست ایران و مدیریت پارک های ملی مورد مطالعه قرار گرفت و اطلاعات مورد نیاز استخراج گردید.

ب ـ جستجوی اینترنتی: ازآنجایی که در این پایان نامه علاوه بر بررسی پارک های ملی ایران در مورد مدیریت جهانی، همکاریهای بین المللی و فعالیت های بین المللی آرمانهای مختلف نیز مطالبی ارائه گردیده است لذا برای جمع آوری اطلاعات فوق در زمینه بین المللی نیاز به جستجوی اینترنتی وگرفتن مطالب جدید و به زور از سایتهای مختلف بوده است.

ج ـ مصاحبه حضوری: مصاحبه از افراد آگاه و مطلع در زمینه پارک های ملی از دیگر فعالیتهای صورت گرفته برای تدوین این پروژه بوده است از آن جمله می توان مصاحبه حضوری با مدیر کامل دفتر امور زیستگاه و مناطق سازمان حفاظت محیط زیست ایران آقای دکتر حمید گشتاسب، مصاحبه با کارشناسان و معاونان این دفتر را نام برد.

۱ـ۱ـ مفهوم پارک ملی

پارک های ملی مناطقی هستند با ارزش های چند جانبه و اغلب بی همتا که برای اهداف حفاظت از اکوسیستم های ویژه و ارزشمند و تفرج حفاظت قرار می گیرند.

پارک های ملی معمولاً معرف اکوسیستم های بکو و یا کمتر دست خورده از بیوم های طبیعی هستند که ابتدا حفاظت از ارزشهای غیر قابل جانشین آنها بر سایر استفاده های ممکن چیدگی دارد. هر پارک ملی متشکل از انواع گیاهان و جانوران، زیستگاههای متنوع، اکوسیستم های بکرو دست نخورده و سیماهای منحصر به فرد از رویشگاهها، چشم اندازها و عوارض زمینی می باشد.

انتخاب یک منطقه به عنوان پارک ملی تابع معیارها و موازین دشواری است و به همین دلیل هر منطقه ای را نمی توان به سادگی در این جایگاه قرار داد. تنها مناطقی را که معرف نمونه های بارز و برجسته ای از بیوم های طبیعی هر سرزمینی بوده و در سطح ملی دارای ارزش استثنایی باشند و بتوانند شرایط لازم برای استفاده های مختلف آموزشی، پژوهشی و تفرجی را فراهم نمایند در ضمن از وسعت کافی، یکپارچگی و دست نخوردگی نیز برخوردار باشند می توان به عنوان پارک ملی انتخاب نمود.

اهمیت و نقش پارک های ملی از جنبه های گوناگون تحقیقاتی، پژوهشی، تفرجی و نیز حفظ تنوع زیستی بر هیچ کس پوشیده نیست و ترویج و اشاعه این ارزشها از مؤثرترین راههای  جلب حمایت مسئولین برای حفاظت مستم از پارک های ملی و ارزش های غیر قابل جانشین آنهاست [گشتاسب میگونی، حمید، ۱۳۷۸]

۱ـ۱ـ۱ـ تعاریف جهانی دربارة پارک ملی

۱ـ مفهوم پارک ملی دربد و احداث پارک ملی یلواستون[۱] ـ ۱۸۷۲

پارک ملی یلواستون به این دلیل احداث می شود که برای استفاده معنوی و بهره وری تفرجگاهی عامه مردم اختصاص یابد و جنبه بارز آن زیبایی چشمگیر چشم اندازه های آن می باشد.

۲ـ همچنین در کنوانسیون لندن[۲] ـ ۱۹۳۳ آمده است که پارک ملی به مناطق زیر اطلاق می شود:

الف ـ مناطقی که در کنترل عموم مردم قرار داشته و مرزهای آن غیر قابل تغییر بوده و واگذاری برخی از بخش های واجد شرایط آن فقط  از طریق مراجع ذیصلاح حقوقی امکان پذیر است.

گیاهی طبیعی احداث می شوند و از جنبه های زیبایی شناسی، زمین شناسی، تاریخی، باستان شناسی و دیرینه شناسی و یا سایر ارزش های علمی و معنوی حائز اهمیت بوده و برای بهره وری مردم تحت حفاظت قرار می گیرند. بر اساس دستور العمل فوق تا جایی که ممکن است باید امکانات لازم برای مشاهده حیانت وحش و پوشش گیاهی طبیعی در اختیار عموم قرار داده شود.

۳ـ در کنفرانس پان امر یکن ۱۹۴۰، پارک ملی مفهوم زیر را دربر دارد:

پارک ملی مناطقی هستند که برای حفظ و حمایت از مناظر باشکوه و فون و ظور برجسته که در سطح ملی حائز اهمیت هستند احداث شده و تحت کنترل و بهره مندی مصنوعی عموم مردم قرار می گیرند.

۴ـ به علاوه در کنوانسیون[۳] افریقا ـ ۱۹۶۸ پارک های ملی را دارای ویژگی های زیر می داند:

۱ـ پارک های ملی در بر گیرنده بهترین الگوی مصرف اکوسیستم های هر قلم رو بوده و برای حفظ و حمایت از این نمونه های برجسته تحت حفاظت قرار می گیرند.

۲ـ پارک های ملی حفاظت از همه گونه ها و علی الخصوص گونه های بارز مشخص شده را تضمین می کنند.

حفظ و حمایت از اکوسیستم ها و گونه های در معرض خطر انقراض و بخش های زنده محیط زیست در پارک های ملی مورد توجه قرار دارد.

۵ـ علاوه بر این در کنفرانس سازمان ملل درباره محیط زیست و انسان، استکلهم، ۱۹۷۲ آمده است:

پارک های ملی موارد زیر را در بر می گیرند:»

ـ عرصه های پهناوری که برای حمایت از حیات وحش و زیستگاههای آنها کنار گذارده می شوند.

ـ مناطقی که دارای اشکال حیاتی نادر می باشد نظیر فرم های نادری از زندگی گیاهی و جانوری؛

ـ مناطقی با زیبایی طبیعی فوق العاده یا ارزش های منحصر به فرد؛

ـ مناطقی که مصرف سازندهای زمین شناسی غیر متعارف می باشند.

ـ مناطقی که دارای ارزش های تاریخی و باستانی هستند.

ـ مناطقی که در بر گیرنده اکوسیستم های با اهمیت خاص برای بررسیهای علمی و تحقیقاتی می باشند.

ـ مناطقی که نیازهای زیست کره را بر آورده می سازند.

۶ـ بر اساس تعریف اتحادیه بین المللی حفاظت (ICUN)[4] که در مجمع عمومی آن در سال ۱۹۶۹ در دهلن نو پذیرفته شد و همچنین در سال ۱۹۷۸ در سیستم طبقه بندی آی . یو. سی. ان نیز این تعریف پذیرفته شد و برای مناطق طبقة II سیستم طبقه بندی کاملاً مناسب است،

ویژگیها و مشخصات پارک های ملی به این صورت بیان شده است:

۱ـ یک پارک ملی باید دارای وسعت نسبتاً بزرگی باشد از یک یا چند اکوسیستم مختلف تشکیل شده باشد، هیچ یک از اکوسیستم های آن به وسیله انسان مورد بهره برداری قرار نگرفته و یا اشغال نشده باشد، در نتیجه فعالیت های موثر انسانی در هیچ یک از اکوسیستم های آن دگرگونی نشده باشد.

۲ـ پارک ملی باید دارای انواع گیاهان و جانوران، نواحی ژئومورفولوژیک مختلف بوده از جنبه های علمی و آموزشی و تفریحی با ارزش باشد تا چشم اندازهای طبیعی چشم گیری داشته باشد.

۳ـ یک پار ملی باید به وسیله ذیصلاح ترین مرجع کشور اداره و برای جلوگیری و ممانعت از بهره برداری های معمول در کل مساحت پارک تهدیدات فوری اعمال گردد.

ویژگی های اکولوژیک[۵] و ژئومورفولوژیک[۶] یا زیبایی شناختی آن که ارزش وجودی پارک وابسته به آنها است به نحو مؤثری مورد حمایت قرار بگیرد.

۴ـ بازدید کنندگان باید تحت شرایط خاص حق استفاده از پارک ملی را داشته باشند استفاده های فرهنگی، آموزشی، معنوی و تفریحی تحت شرایط ویژه برای مردم باید مجاز باشد[مجنونیان، هنریک].

پارک های ملی در طبقه II این سیستم طبقه بندی قرار دارند که برای کمیسیون پارک های ملی و مناطق حفاظت پوشیده دارای ارزش های ویژه است و در تعریف آن چنین آمده است:

گاهی اوقات به مناطق طبیعی و برجسته ای که مصرف تنوع اکوسیستم های کشورها باشد دولت توجه خاصی نشان می دهد و این گونه مناطق را مشخص کرده و حفاظت از آن را برای نسل حاضر و آتی تضمین می کند.

بهره برداری سریع از منابع طبیعی این موضوع را به اثبات رسانده که اگر دولت ها اقدام جدی برای حفاظت از پارک های ملی انجام ندهند ممکن است، کاملاً مضموم شوند. نیاز مردم به درک بیشتر محیط زیست طبیعی در عصری که منابع طبیعی به سرعت نابود می شوند در شرایط کنونی یک موضوع خاص و پر اهمیت است که نمونه های برجسته مناطق هر کشور در این میان می تواند سهم عمده و تعیین کننده ای داشته باشد

خــریــد ایــــن فـــایــــل

مطالب شابه مطلب فوق